به گزارش خبرنگار سیاسی "مهر"، استان قم با مساحت حدود 11238 کیلومتر مربع در شمال غرب مرکز جغرافیایی کشور قرار دارد و حدود 68/0 درصد از مساحت کل کشور را در برمی گیرد که از این نظر جزء کوچک ترین استانهای کشور است.
استان قم که تقریباً در غرب دریاچه نمک (مسیله) و دشت کویر واقع شده و از آب و هوای بیابانی و نیمه بیابانی برخوردار است، قم دارای یک شهرستان، چهار شهر، چهار بخش ، نه دهستان و 292 روستا می باشد .
بر طبق آمارهای موجود جمعیت استان قم در طی سالهای گذشته بدین شرح است :
جمعیت در سال 1370 : 757094 نفر
جمعیت در سال 1375 : 852946 نفر
جمعیت در سال 1383 : 1038424 نفر
جمعیت مرکز استان در سال 83 : 961135 نفر
سفرفردای رییس جمهور و هیئت دولت فرصت مناسبی برای توجه بیشتر به این مرکز جهانی علوم و معارف اسلامی به شمار می رود .
قم از نظر پرورش نیروهای فرهنگی : بیش از ده هزار دانش پژوه از 70 کشور دنیا در آن مشغول به تحصیل می باشند و بالغ بر 300 حوزه علمیه را در کشورهای مختلف دنیا از نظر علمی و مدیریتی پشتیبانی می نماید همچنین متجاوز از 700 حوزه علمیه برادران و خواهران سراسر کشور را پوشش علمی و برنامه ای می دهد.
به گزارش "مهر"، اکنون این مرکز تربیت و پرورش ، بیش از 80 هزار دانش پژوه برادر و خواهر طلبه را در خود جای داده است و با داشتن چندین کتابخانه مهم کشوری و بین المللی یکی از شهرهای مهمی است که محل مراجعه پژوهشگران است. این شهر در حال حاضر دارای صدها مراکز آموزشی، پژوهشی، پاسخ به شبهات و مراکز تخصصی در رشته های گوناگون و مورد نیاز جامعه می باشد.
قم پایگاهی معنوی است که سالانه بیش از 20 میلیون نفر از سراسر کشور و خارج از کشور به عشق زیارت حضرت معصومه (سلام اللهعلیها) و حضور در مسجد مقدس جمکران در قم حضور می یابند.
همچنین قم یکی از مناطقی است که بیش از 70 امامزاده را در خود جای داده است و به آن القاب متعددی به آن داده شده است از جمله : دارالمومنین، دارالعباده، دارالموحدین، دارالعلم، بلده المومنین، مدینه المومنین.
به گزارش "مهر"، نرخ بیکاری استان در حدود 31 درصد اعلام شده است .
اما آمارهای اقتصادی در قم ، از وضعیت مناسبی برخوردار نیست و وضعیت اقتصادی و صنعتی استان به هیچ وجه پاسخگوی نیازهای آنان نیست.
برخی از آمارهای مهم اقتصادی و صنعتی قم به شرح زیر است :
تعداد واحدهای تولیدی موجود 1775 واحد
اشتغال موجود (صنعت و معدن) 31000 نفر
سرمایهگذاری انجام شده 2363 میلیارد ریال
تعداد واحدهای بالای ده نفر 846 واحد
تعداد واحدهای بالای صد نفر 30 واحد
متوسط صادرات سالانه (هفت سال اخیر) 2/29 میلیون دلار
تعداد معادن شناخته شده استان 73 معدن
صنایع محوری استان: صنایع نساجی، صنایع شیمیایی، صنایع فلزی
معادن اصلی استان منگنز و آهک
تعداد طرحهای دست اقدام 2103 طرح
پیش بینی سرمایه گذاری در طرحها 17800 میلیارد ریال
اشتغالزایی طرحها 56497 نفر
طرحهای با پیشرفت بالای 60% 306 طرح
سهم استان قم از طرحهای با پیشرفت بالای 40% 3/6%
تعداد شهرکهای صنعتی فعال 3 شهرک
وسعت زمینهای صنعتی شهرکهای صنعتی فعال 544 هکتار
تعداد واحدهای بهره برداری در شهرکهای صنعتی 290 واحد
حجم تسهیلات بانکی هفت سال اخیر (تبصره ای ) 326 میلیارد ریال
حجم سرمایه مورد نیاز جهت تکمیل طرحهای موجود( بالای 20% پیشرفت فیزیکی) 950 میلیارد ریال
* آب شیرین؛ خونی تازه برای رگ های تشنه کویر قم
استاندار: با روند کنونی تا 15 سال دیگر هم آب قم شیرین نمی شود
مشکل آب آشامیدنی در قم به امروز و دیروز خلاصه نمی شود. اولین چیزی که پس از ورود به شهر قم با آن مواجه می شوید همین کیفیت نامطلوب آب در این شهر است . پروژه انتقال آب از سر شاخه های دز به قم راهی برای پایان دادن به این معضل چندین و چند ساله بود، اما به قول استاندار تا پایان یافتن این پروژه - البته با روند فعلی - حداقل 15 سال دیگر هم باید لحظه شماری کرد.
به گزارش خبرنگار سیاسی "مهر"، تاکنون تنها 300 میلیارد ریال اعتبار برای انتقال آب از سرشاخه های دز به قم اختصاص یافته، در حالی که برای حل مشکل آب این استان تا پایان برنامه چهارم توسعه ، باید سه برابر اعتبارات فعلی، بودجه به این طرح اختصاص داده شود.
استاندار قم نیز در جلسه این هفته خود با اعضای کمیسیون برنامه و بودجه استان، اظهار داشت : انتقال آب از سرشاخه های دز به استان قم حدود 400 میلیارد تومان هزینه می خواهد که امسال 30 میلیارد تومان جهت این کار اختصاص داده شد که اگر با این روند پیش رود تا 15 سال دیگر نیز نمی توان آب سرشاخه های دز را به قم آورد.
مهندس عباس محتاج گفت: تاکنون 17 درصد از این پروژه پیشرفت کرده که اگر دولت این پروژه را جدی پیگیری کند می توان در چهار سال آینده قم را صاحب آب شیرین کرد.
استاندار قم مشکل آب را اصلی ترین مانع پیشرفت قم عنوان کرد و گفت : در بخش های کشاورزی، صنعت و خدمات یکی از موانع توسعه کمبود آب می باشد.
اما علت این کیفیت نامطلوب آب هم مشخص است : شوری زمین های استان قم
به گزارش "مهر"، عرصه منابع طبیعی استان قم بیش از یک میلیون و 123 هزار و 800 هکتار است که از این مقدار 28 درصد در مناطق کوهستانی و 72 درصد در مناطق بیابانی و نیمه بیابانی واقع شده است که اکثر این مناطق نیز با مشکل شوری مواجه است .
دخالت عوارض طبیعی همچون وجود کویر ، دریاچه نمک و حوض سلطان و ساعات زیاد تابش آفتاب و تبخیر زیاد در سطح کویر و نداشتن ارتفاعات چشمگیر در مرکز استان ، باعث ناپایداری اقلیم و گرم و خشک بودن منطقه می شود.
همچنین هسته های پر بارش استان به میزان 260 میلیمتر در نواحی کوهستانی غرب و جنوب غرب آن واقع شده است و کمترین میزان بارندگی در نواحی کویری استان به میزان کمتر از 125 میلیمتر در سال می باشد.
با توجه به سفر هیئت دولت به این منطقه و بررسی مشکلاتی که به علت نبود آب کافی و مطلوب در این استان وجود دارد، مردم و مسئولان قم امیدوار شده اند که نگاه عدالت گرای دولت جدید به این استان، موجب کاهش بیش از پیش معضلاتی از این قبیل شود.
مشخصات کلی کویر و بیابان در استان قم :
مساحت کل بیابان و کویر 478200 هکتار
شنزارهای فعال 20600 هکتار
شنزارهای غیر فعال 27400 هکتار
باتلاقی و نمکزار 33400 هکتار
دریاچه نمک ( محدوده استان ) 53100 هکتار
دریاچه حوض سلطان 10500 هکتار
مراتع با پوشش ضعیف ( بیابان ) 333200 هکتار
بنابر این گزارش ، شوری آبهای زیر زمینی و پخش بلورهای نمک مشکلات عدیده ای برای کشاورزان و دامپروران و همچنین تاسیسات و کارخانجات زیر دست ایجاد می نماید.
اهم فعالیتهای انجام شده در عرصه های بیابان زدایی استان :
1- انجام مطالعات بیابان زدایی در سطح 326700 هکتار
2- عملیات بیولوژیک شامل نهالکاری در اراضی بیابانی و شنزارهای فعال در سطح 7560 هکتار و بذر پاشی در سطح 30450 هکتار
3- عملیات حفاظت و قرق در سطحی بالغ بر 57500 هکتار به منظور حفظ گونه های بومی و تثبیت گونه های کشت شده .
* مهاجرت؛ کابوسی برای بلعیدن امکانات
200هزار تبعه بیگانه در قم
حضور جمعیت فراوانی از اتباع بیگانه که اکثر آنها افغانی هستند، موجب شده تا رقم حضور افراد خارجی در"قم" به نسبت شهرهای دیگر کشورمان بسیار بیشتر باشد.البته حضور این افراد که به دلایل مختلف صورت گرفته موجب شده تا اضافه کردن امکانات بیشتر به این استان موجب افزایش میزان مهاجرین و کاهش امکانات باعث در مضیقه قرار گرفتن شهروندان قمی گردد.
به گزارش خبرنگار سیاسی "مهر"، استان قم با جمعیتى بالغ بر یک میلیون و 150 هزار نفر جمعیت که 93 درصد آن شهرنشین مى باشند، رقمى نزدیک به 4 برابر جمعیت اوایل انقلاب را به خود اختصاص داده است که ترکیب جمعیتى آن شامل استان هاى مختلف کشور مى گردد.
حدود 48 هزار طلبه رسمى و غیررسمى ایرانى و 14 هزار طلاب خارجى در قم مشغول به تحصیل هستند و تقریبا 200 هزار نفر از اتباع خارجى که اکثریت آن را افاغنه تشکیل مى دهند در قم سکونت دارند.
اضافه بر آن حضور بیش از 20 میلیون مسافر و زائر استان ، قم را به یک منطقه پرتردد و به ویژه شهر قم را در زمره کلان شهرها قرار داده است.
همین موضوعات موجب شده است تا قم به استانی پر جمعیت و متراکم تبدیل شود و رشد جمعیتی آن دو برابر رشد جمعیت کشور باشد. البته باید درصد بالای بیکاری در قم را نیز به نوعی به موضوع مهاجرت مرتبط دانست .
تنها راه حل ریشه ای حل این معضل - که البته کوتاه مدت نیست - عزمی ملی و برنامه ریزی کلان برای آن است، زیرا نمی توان با تصمیم گیری های استانی و منطقه ای به هدف واقعی یعنی کاهش مهاجرت دست یافت؛ هدفی که تقاضای بسیاری از مردم این استان از دولت جدید است .
محتاج استاندار قم نیز این روند را نامطلوب توصیف کرده و گفت : افراد کم بضاعت با مهاجرت به قم به حاشیه نشینی روی آورده و به حمایت و خدمات شهری نیاز دارند که بخشی از اعتبارات عمرانی شهر و استان برای حمایت از آنها هزینه می شود.
محتاج سرانه اعتبارات عمرانی استان را جزء پایین ترین اعتبارات استانی دانست و گفت : برخی از شاخص ها، قم را جزء استان های برخوردار قرار داده ولی آنچه مشاهده می کنیم و در ظاهر بیان کننده آن است، محرومیت قم است.
چنین حجم وسیعی از مهاجرت علاوه بر اینکه موجب بلعیده شدن امکانات شهری گردیده باعث شده تا مسئله حفظ امنیت قم نیز با تلاش دوچندان حاصل شود .
* بافت فرسوده قم ؛ خطری که هیچگاه جدی گرفته نشده است
بافت فرسوده شهری و روستایی "قم" از جمله خطرات همیشگی این منطقه به شمار می رود .بر اساس نقشه گسل ها ، احتمال زمین لرزه در قم نیز همانند بسیاری از مناطق کشور وجود دارد و حجم زیاد مناطقی که بافتی فرسوده و قدیمی دارند خطری بالقوه برای این استان به شمار می رود.
به گزارش خبرنگار سیاسی "مهر" ، وجود مناطق متعددی که در قم از بافت فرسوده رنج می برند علاوه بر مشکلاتی که در زمان زلزله به وقوع می پیوندد در زمینه اصلاح و نوسازی مناطق شهری و انجام طرح های عمرانی نیز مشکل ساز خواهد بود.
هم اکنون علاوه بر قسمت های مختلفی از شهر قم ، 70 درصد خانه های روستایی قم نیز در برابر حوادث و سوانح غیرمترقبه مقاوم نیستند.
در حال حاضر 17 هزار واحد مسکونی روستایی در این استان وجود دارد که بیش از 70 درصد این واحدها در برابر حوادث و سوانح غیرمترقبه مقاوم نبوده و باید بازسازی شوند.
بر اساس مصوبه هیئت وزیران در سال جاری، سهمیه مقاوم سازی 1200 واحد مسکونی روستایی به استان قم اختصاص یافته است که این طرح با اعطای تسهیلات تکلیفی با کارمزد 5 درصد، ارائه خدمات فنی و مهندسی توسط بنیاد مسکن و سازمان نظام مهندسی و خدمات پشتیبانی و اداری که توسط برخی دستگاههای اجرایی انجام میگیرد حمایت خواهد شد.
رییس جمهور نیز در اولین سفر خود به استان قم که پیش از انتخابات ریاست جمهوری و در زمان حضور وی در شهرداری تهران صورت گرفت ، ضمن بازدید از برخی از محلات شهر قم که بافت فرسوده ای دارند، پیشنهادات مختلفی را در این زمینه ارائه کرده بود.
اینک مردم و مسئولان استان قم امیدوارند در سایه توجهات احمدی نژاد و کابینه او به نوسازی و مقاوم سازی مناطق شهری و روستایی، معضل بافت فرسوده این شهر با اختصاص اعتبار لازم و پیگیری های دولت هرچه سریعتر برطرف گردد .
امکانات شهری قم پاسخگوی 20 میلیون زائر نیست
"قم" اکنون به مرکزی جهانی برای نشر علوم دینی تبدیل شده و این امر نگاهی ملی به مسائل این استان را طلب می کند.شهر قم پذیرای بیشترین مسافر در طول سال است، اما امکانات و تسهیلات شهری و تامین زیرساخت ها برای پذیرش این تعداد مسافر کافی نیست و مسئولان باید به فکر پرکردن این خلاء باشند.
به گزارش خبرنگار سیاسی "مهر"، هم اکنون شهر قم با مساحت 12273 هکتار و جمعیتی بالغ بر 967 هزار نفر است که با توجه به حضور نزدیک به 20 میلیون نفری که هر ساله به قم مسافرت می کنند، توجه به اصول حمل و نقل شهری و دیگر شاخصه های عبور و مرور، می تواند گره گشای بسیاری از مشکلات این شهر باشد چون باعث جذب سرمایه و رونق اقتصادی شهر نیز خواهد شد
.
از جمله تدابیری که در این باره اندیشیده شده است، احداث خط یک قطار شهری قم به طول تقریبی 5/7 کیلومتر است که حرم حضرت معصومه (س) را به مسجد جمکران وصل خواهد کرد که در صورت تامین اعتبار، کار ساخت متروی قم از سال 85 آغاز خواهد شد
.
البته با توجه به اینکه بافت شهری قم به شکل ستاره است و حرم در مرکز شهر قرار دارد، تمام خطوط قطار شهری این شهر از حرم آغاز و یا به آن منتهی خواهد شد
.
با توجه به قانون بودجه سال 85، شهرهای بالای یک میلیون نفر جمعیت باید از سامانه حمل ونقل ریلی استفاده کنند که بر این اساس در صورت تامین اعتبارات، عملیات مطالعه و اجرای متروی قم نیز آغاز خواهد شد
.
در صورت تامین بودجه این طرح در سال 85، خط یک متروی قم در طول برنامه چهارساله به بهره برداری خواهد رسید
.
به گزارش "مهر"، در زمینه بهبود عبور و مرورشهری که شامل احداث خیابان ، پل، میدان ، پارکینگ ، زیرسازی ، جدولگذاری و بهبود ترافیک می باشد در طول سالهای گذشته نزدیک به 300 پروژه به اجرا درآمده است
.
برخی اقدامات مثبتی که در سال های گذشته صورت گرفته به شرح زیر است :
1- در بخش تاکسیرانی در ابتدای برنامه پنج ساله شهرداری قم که طی سالهای 80 تا 84 به اجرا گذاشته شده است ، تعداد تاکسی ها 2323 دستگاه بوده که تا به امروز به تعداد 2373 دستگاه رسیده است . این در حالی است که طبق سرانه های کشوری به ازای 33 درصد افراد جامعه بایستی تاکسی موجود باشد که تا بحال به 24 درصد رسیده است.
2- در بخش اتوبوسرانی به ازای هر 2900 نفر یک دستگاه اتوبوس موجود است که سهم اتوبوسرانی در این شهر برای جابجایی افراد به 35/51 درصدرسیده است.
3- در بخش عمرانی نیز آمار احداث معابر شهری به 2132 هکتار رسیده است .
نظر
یادت